Zamek Pieskowa Skała to jedna z najpiękniejszych rezydencji renesansowych w Polsce i najbardziej znany zamek Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Stoi na skalnym cyplu nad Doliną Prądnika, w Ojcowskim Parku Narodowym, ok. 30 km od Krakowa. Od 1958 roku jest oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu – to obok Dworu w Stryszowie jedyny oddział wawelskiego muzeum poza Krakowem. Zamek odwiedza ok. 100 tys. osób rocznie.
| Adres | Pieskowa Skała, 32-045 Sułoszowa |
|---|---|
| Od Krakowa | ok. 30 km, ok. 40 min autem |
| Zarządca | Zamek Królewski na Wawelu – oddział Pieskowa Skała |
| Ile czasu | ok. 1,5 godz. zamek, 2–3 godz. z ogrodem i Maczugą Herkulesa |
| Wstęp | wystawy płatne, bilety: bilety.wawel.krakow.pl |
| Telefon | +48 12 389 60 04 |
| Strona | pieskowaskala.eu |
| Mapa | Google Maps |
Co zobaczyć w Pieskowej Skale
1. Dziedziniec arkadowy
Najcenniejsza część zamku. Trapezowy dziedziniec otaczają trzykondygnacyjne krużganki z końca XVI wieku, wzorowane na wawelskich. Uwagę przyciągają kamienne maszkarony – groteskowe twarze na filarach, a nad bramą wjazdową dwukondygnacyjna loggia.
2. Wystawy w zamku
W komnatach Wawel pokazuje wystawy stałe poświęcone kulturze dawnej Rzeczypospolitej i sztuce europejskiej: obrazy, rzeźby, meble i rzemiosło artystyczne. Osobna ekspozycja opowiada historię samego zamku. W sezonie dochodzą wystawy czasowe, m.in. w podziemiach.
- Ile czasu: ok. 1,5 godziny
- Wstęp: płatny
3. Ogród włoski
Po zachodniej stronie zamku, poniżej dziedzińca, rozciąga się renesansowy ogród włoski. Ma geometryczny układ kwater przeciętych prostymi alejkami i otaczają go kamienne mury. Z ogrodu jest dobry widok na zamek od strony skały.
4. Taras widokowy i Skała Dorotki
W północno-zachodniej części zamku jest skalny taras – naturalny punkt widokowy na Dolinę Prądnika i Skałę Dorotki, z którą wiąże się legenda o nazwie zamku (opisujemy ją niżej).
5. Maczuga Herkulesa
Wapienna skała o wysokości ok. 25 metrów, wąska u podstawy i szeroka u góry, stoi kilkaset metrów od zamku, w dolinie. To jeden z symboli Ojcowskiego Parku Narodowego i najczęściej fotografowany widok Jury – najlepsze zdjęcie wychodzi z drogi pod zamkiem, z Maczugą na pierwszym planie i zamkiem w tle.
- Ile czasu: 15–30 min spaceru
- Wstęp: bezpłatny
Historia w skrócie
Pieskowa Skała była najpierw graniczną warownią strzegącą drogi z Krakowa na Śląsk, a potem stała się wystawną rezydencją magnacką.
| Kiedy | Co się stało |
|---|---|
| XIV w. | Kazimierz Wielki wznosi murowany zamek jako jedną z warowni chroniących Kraków |
| 1377 | Ludwik Węgierski nadaje zamek Piotrowi Szafrańcowi – ród Szafrańców włada nim do 1608 r. |
| 1484 | Krzysztof Szafraniec, który z zamku napadał na kupców, zostaje ścięty w Krakowie |
| lata 40. i 70. XVI w. | Szafrańcowie przebudowują zamek w stylu renesansowym; powstają krużganki i ogród |
| XVII w. | Michał Zebrzydowski dobudowuje kaplicę i umacnia zamek fortyfikacjami |
| 1667–1842 | Właścicielami są Wielopolscy, potem Mieroszewscy; w XIX w. zamek kilka razy płonie |
| 1903–1939 | W zamku działa pensjonat |
| 1958 | Zamek staje się oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu; po wojnie odnawia go prof. Alfred Majewski |
Zamek grał w filmach, m.in. w adaptacjach „Ogniem i mieczem” i „Pana Wołodyjowskiego”.
Legenda o Dorotce i piesku
Skąd nazwa „Pieskowa Skała”? Według legendy właściciel zamku uwięził swoją krewną Dorotkę w wieży na stromej skale i skazał ją na śmierć głodową. Przez wiele dni dokarmiał ją jednak wierny piesek, który z trudem wspinał się po skale z jedzeniem. Pamięć o psie przetrwała w nazwie zamku, a skała, na której stała wieża, do dziś nazywa się Dorotką.
Bilety i godziny otwarcia
- Bilety na wystawy kupisz w kasie na miejscu albo online w systemie Wawelu: bilety.wawel.krakow.pl. Ceny i godziny otwarcia zmieniają się sezonowo, dlatego przed wyjazdem sprawdź je na stronie zamku.
- Bilet łączony z Wawelem: bilet „Wawel dla koneserów” obejmuje wystawy na Wawelu, wybrane części Pieskowej Skały i Dwór w Stryszowie. Na wizytę w Pieskowej Skale masz 60 dni od daty wybranej na bilecie.
Dojazd z Krakowa
- Autem: ok. 30 km, około 40 minut. Najładniejsza droga prowadzi przez Ojców i Dolinę Prądnika. Pod zamkiem jest płatny parking.
- Autobusem: z Krakowa kursują autobusy do przystanku „Sułoszowa / Pieskowa Skała”.
- Rowerem lub pieszo: przez Ojcowski Park Narodowy prowadzi czerwony Szlak Orlich Gniazd – z Ojcowa do Pieskowej Skały to ok. 6–7 km spaceru doliną.
Co zobaczyć w okolicy
- Ojcowski Park Narodowy – Dolina Prądnika, skały, jaskinie (m.in. Jaskinia Łokietka) i Brama Krakowska. Więcej: Ojcowski Park Narodowy.
- Ruiny zamku w Ojcowie – ok. 6 km doliną, z widokiem na park.
- Zamek w Korzkwi – po drodze z Krakowa.
- Pozostałe warownie regionu: Zamki w Małopolsce, które warto odwiedzić.
Najczęstsze pytania
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Pieskowej Skały?
Ok. 1,5 godziny na wystawy w zamku. Z ogrodem, tarasem widokowym i spacerem do Maczugi Herkulesa – 2–3 godziny.
Do kogo należy zamek Pieskowa Skała?
Od 1958 roku jest oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu.
Skąd nazwa Pieskowa Skała?
Z legendy o Dorotce uwięzionej w wieży na skale, którą dokarmiał wierny piesek.
Jak daleko jest Pieskowa Skała od Krakowa?
Ok. 30 km na północny zachód, około 40 minut autem.
Gdzie jest Maczuga Herkulesa?
W dolinie Prądnika, kilkaset metrów od zamku. Najlepszy widok na Maczugę z zamkiem w tle jest z drogi pod zamkiem.